Hulp bij het keuzeproces

Het komt regelmatig voor dat ik tegenover een jongere zit van ergens tussen de 16 en 24 jaar. Allemaal leuke meiden en jongens op zoek naar de best passende studie. Ze hebben vaak weinig inzicht in hun eigen identiteit, wie ben ik eigenlijk? Laat staan dat zij een antwoord hebben op de vraag, wat wil ik worden, wat zijn mijn kwaliteiten? Dat kan eigenlijk ook helemaal niet.

Natuurlijk zijn er jongens en meisjes die al heel lang weten wat zij willen worden, deze vallen onder de gelukkigen? Of toch niet? Wat heeft hun keuze bepaald? Was het het beroep van de ouder of is het bepaald door een gebeurtenis of een passie? Hier ligt dan ook een gevaar op de loer. Het staat immers al jaren vast en de verwachting is helder van alle partijen dus wordt er minder kritisch nagedacht over de mogelijke alternatieven en of hun kwaliteiten wel passend zijn.

Het brein van deze leuke jongens en meisjes is nog volop in ontwikkeling. Dat is immers wetenschappelijk aangetoond. De hersenen van jongeren ontwikkelen zich tot rond het 28e levensjaar. De jongens en meisjes weten nog niet precies wie zij zijn, laat staan wat zij willen en de hormonen vliegen ook nog eens alle kanten op.
En toch vragen wij, ouders en decanen, welke studie ga je doen als je geslaagd bent? Eigenlijk best gek dat we verwachten dat die meisjes en jongens dat weten. Ze kennen zichzelf vaak nog niet zo goed, waarderen hun kwaliteiten niet of onvoldoende en zien weinig valkuilen. Er zijn er die blindelings hun vrienden volgen qua studie, kiezen voor die ene leuke stad, of voor het vak met het hoogste cijfer en een dergelijke studie die daarbij past. En het liefst willen wij ook nog dat zij zich een goed beeld kunnen vormen van wat de toekomst moet gaan brengen. Dat lukt hen echt nog niet, uitzonderingen daar gelaten.

Naast het goed in beeld brengen van de capaciteiten van de jeugd is het ook van belang dit in een breder perspectief te plaatsen om te komen tot een goed totaalbeeld.
Hoe bereik je dit laatste doel? Laat scholieren onder goede begeleiding praten met elkaar over wie ben ik? Hoe kijk jij naar mij? Wat zijn mijn sterke kanten, hoe zou je mij omschrijven? Vraag haar/hem waar word je blij van? Wat zijn je hobby’s en waar kijk je naar op TV? Vertel wat je goed vindt aan elkaar. Laat ze praten met familie, vrienden en kennissen, laat ze vragen aan hen: wat men gestudeerd heeft en wat men nu doet? Vaak is dat iets heel anders, dit maakt de kijk op een studie ook weer minder eng.
Of je nu decaan, ouder of mentor bent: zorg er in ieder geval voor dat de jongere weet waar hij of zij blij van wordt, wat zijn hun dromen, waar gaat hun hart harder van kloppen, hoe zien zij zich als zij dertig jaar zijn, probeer eens? Laat ze ook meelopen met beroepen om te voelen of dat past, is dat wat je dacht over het beroep?
2eXplore verzorgt lezingen speciaal voor ouders over “hoe help ik mijn kind in dit belangrijke proces van keuze”? Nieuwsgierig geworden bel of mail gerust.